Con xin quy y nơi đức Liên Hoa Sanh
Hỡi các đạo sư Kagyu, xin hãy ban phước lành
Xin hãy chuyển những người tín tâm tới với pháp
Nguyện cầu chúng con trân quý con đường giải thoát toàn hảo.

Atisha, đấng bảo hộ vùng đất tuyết đã dạy:
“Ở giữa nhiều người, hãy quán sát lời nói;
Khi ở một mình, hãy quán sát tâm”
Ngắn gọn ngài giảng dạy hai điều trên.

Tâm là gốc rễ của nhiều lầm lỗi
Miệng là cửa ngõ để những lỗi lầm này phát sinh.
Do vậy, con hãy quán sát và trông chừng cả hai.

Cả luân hồi và niết bàn đều là tâm của chính con
Chúng không nảy sinh từ bất cứ thứ gì sai khác.
Mọi thứ, như niềm vui, khổ đau, tốt hay xấu,
Thấp hay cao, đều là những khái niệm của tâm.

Nếu tâm con thanh tịnh, con là Phật
Chỗ nào con trú ngụ, nơi đó là cõi tịnh lành
Bất cứ điều gì con làm, đều đến từ tự tánh
Bất cứ thứ gì hiện hữu là hiển bày trân quý của tánh giác.

Nếu tâm con còn chưa thanh tịnh
Con thấy chư Phật cũng đầy lầm lỗi.
Con giận dữ ngay cả với cha mẹ mình.
Mọi thứ đều hiện lên như thể chúng là kẻ thù của con.
Kì vọng, sợ hãi, bám chấp, sân hận sẽ không chút gì thuyên giảm.
Những thứ vô dụng đó sẽ lãng phí cuộc đời của con.

Bất cứ ai con kết giao, cũng sẽ nảy sinh bất hoà.
Bất cứ nơi nào con ở, sẽ trở thành cõi bất an.
Cho dù sở hữu vô vàn, con vẫn không thoả mãn.
Bởi với tất cả những gì con tích luỹ
Con lại muốn có nhiều hơn

Bị cám dỗ hết lần này tới lần khác
Bởi những mộng ảo của cuộc đời này
Ngay cả khi con nghĩ về thực hành pháp
Con cũng sẽ lại lãng phí thời giờ với những hoạt động thế gian.

Ban đầu, con cảm thấy mình cần buông xả
Con thấy mình muốn buông bỏ hết thảy những gì mình sở hữu
Đến khi con trở nên bám chấp,
Con sẽ tiếc cả một cây kim.

Ban đầu, con cảm thấy có lòng ngưỡng mộ
Con không nghĩ tới ai khác ngoài thầy của mình
Không lâu sau,
Con lại nảy sinh tà kiến

Ban đầu, khi con cảm thấy có chút tín tâm
Sự tu tập tâm linh của con sẽ chồng hết pháp này đến pháp nọ.
Khi con già đi,
Tất cả những điều này dần biến mất

Bất cứ khi nào con tìm thấy một người bạn mới
Con trân quý cuộc sống của họ hơn cả bản thân mình
Một khi thịnh tình đã giảm
Con sẽ khó chịu với họ như thể đó là kẻ thù.

Căn nguyên của những điều này
Là bởi con đã không lấy tâm là điều quan trọng nhất.

Nếu con có thể làm chủ được tâm mình
Thì không còn phải tìm kiếm
Một nơi chốn ẩn tu.
Khi các khái niệm vắng mặt, đó là sự ẩn tu của con
Con không cần tìm kiếm một vị đạo sư nào khác ở bên ngoài,
Tự tánh của tâm là đạo sư giác ngộ.

Con không cần lo lắng
Phải hoàn thành các pháp tu
Không lãng xao là cốt lõi của tu hành
Không cả buông bỏ các phiền nhiễu.
Nếu sự chánh niệm của con vững chãi
Mọi thứ sẽ tự nhiên giải thoát.

Không hoảng sợ khi phiền não nảy sinh
Bởi con nhận ra bản tánh của chúng là tánh giác bản nhiên
Ngoại trừ tâm của con trong giờ phút đang là
Luân hồi và niết bàn không là điều gì khác
Vậy nên con hãy luôn quán sát tâm mình.

Trừ khi tâm con được tịnh hoá từ bên trong
Kẻ thù bên ngoài sẽ không bao giờ hết
Nếu sân hận bên trong được chế ngự
Tất cả kẻ thù trên thế gian cũng đều biến mất.

Nếu sự biết đủ không nảy sinh từ bên trong
Ngay cả khi con có mọi thứ mà mình từng mong muốn
Con vẫn chẳng khác một kẻ ăn mày
Người biết đủ và buông bỏ bám chấp
Thì luôn giàu có ngay cả khi không có của cải.

Khi con thành tựu những thiện nghiệp thế gian
Cũng như cả các thiện pháp tâm linh
Vì tập khí, tâm nảy sinh hỷ lạc
Đây cũng là nhân dẫn con đến tái sinh ở cõi cao hơn.

Cõi ấy cũng vô thường, cũng là luân hồi
Khi con quán sát vào bản tánh chân thật của cảm thọ hỷ lạc
Con sẽ thấy cảm thọ ấy rỗng rang
Và đây là nhân dẫn đến con đường giải thoát.

Khổ đau đến từ
Bất thiện nghiệp trong các hoạt động thế gian và tâm linh
Nếu con chạy theo những nghĩ suy và phiền não
Chẳng hạn như thù ghét, giận dữ và tham đắm
Chúng là nhân dẫn con tái sinh vào ba cõi thấp
Tái sinh ở bất kì nơi nào nơi ba cõi ấy
Đều đem lại những khổ sở không thể nào tưởng tượng.

Bất kì phiền não hay khổ đau nào nảy sinh
Hãy quán sát bản chất chân thật của chúng
Thì phiền não bỗng hoá vào hư không
Không có cách nào để tuệ giác không nảy sinh từ trạng thái đó.

Không tách rời tâm mình khỏi trí huệ này
Và luôn quán sát tâm là điều tối thượng
Toàn bộ giáo pháp cũng chỉ gói gọn trong việc quán sát tâm con.

Bồ tác Shantideva đã thuyết về cách để quán sát tâm
“Đối với ai muốn quán sát tâm
Hãy duy trì chánh niệm và sự tỉnh thức, nhận biết những gì đang diễn ra.
Như được truyền dạy, tất thảy nên tinh tấn quán sát tâm mình.
Ta chắp tay thành kính với những người như vậy”.

Quan trọng là con tu tập theo đúng những gì được nói ở đây
Và như vậy
6 thức giác quan và tất cả những đối tượng hiện lên từ đó
Đều đơn giản là sự hiển bày diệu kỳ của tự tánh tâm.
Do vậy, sẽ thật là sai lầm khi nghĩ rằng
Có ai ở đó đang tu tập, đang lấy và đang bỏ
Mặc dù con cần chuyển mọi việc vào con đường pháp
Vì sự bình đẳng là tối thượng
Nhưng với người mới tu tập, hãy giữ cái thấy thật cao sâu
Và sự thực hành thật chi tiết.

Vì như được truyền dạy
“Sinh ra làm người với tự do và thuận duyên thật khó tìm
Quán chiếu không ngơi nghỉ về vô thường và cái chết
Làm nảy sinh sự chắc chắn không thể sai lầm về nghiệp và quả.

Khi con nhìn thấy hoặc nghe về vô thường của người khác
Hãy biết rằng đó là một cảnh tỉnh cho con.
Khi con thấy sự đổi thay từ hè sang đông
Hãy nhớ rằng mọi thứ rồi sẽ đổi khác

Khi con bắt gặp những con ong đang tạo, giữ mật
Biết rằng tích luỹ của cải cũng không thật sự cần
Khi con thấy một ngôi nhà hoặc thành phố bị bỏ hoang
Hãy nhớ đó có thể sẽ là nhà con hoặc nơi con an trú.

Khi con nhìn thấy người khác và người thân phải chia ly,
Hãy nghĩ về các mối quan hệ mà con gần gũi.
Khi mọi việc xảy ra với người khác trái với ý muốn của họ,
Hãy nhớ rằng chuyện tương tự với con cũng sẽ xảy ra.

Ta, người và tất cả chỉ như một giấc mộng
Không có thứ gì, dù chút ít thực sự hiện hữu
Khi con giữ gìn trạng thái chân thật của tâm, như tâm vốn là
Không thả trôi hay che chướng tâm con
Tánh rỗng lặng của các hiện tượng bên trong và bên ngoài
Được chứng ngộ rỗng rang như bầu trời, tánh sáng và tánh không hợp nhất
Đó là bồ đề tâm tối thượng.

Chúng sinh lang thang trong luôn hồi chưa ngộ ra điều này
Sẽ tiếp tục luôn hồi vì chịu quy luật của đối đãi nhị nguyên
Lòng từ bi vô hạn và không giả tạo
Sẽ nảy sinh khi thấy người phải trải qua bao khổ sở như vậy
Đó là bồ đề tâm tương đối
Không bám chấp vào lòng bi mẫn, nhận ra sự trống rỗng của nó
Tâm từ bi, năng lượng tự nhiên của tánh không sẽ sinh khởi.
Sự hợp nhất là tinh tuý của giáo pháp kinh điển và mật thừa
Con nên tinh tấn tu hành pháp tối hậu này

Phương tiện để những gì thầy nói khởi lên trong dòng tâm thức con
Là tích luỹ vô số công đức, tự mình làm chủ.
Hãy cầu khẩn tới tam bảo
Ngưỡng mộ tới đạo sư là điều trọng yếu
Thúc đẩy bản thân và người khác tránh làm điều sai trái
Và bất cứ khi nào có thể, dấn thân vào thiện nghiệp
Không xa rời Tâm Bồ Đề của cỗ xe đại thừa
Cũng không quên hồi hướng mọi công đức

Kẻ tu hành có tên gọi Lodro Thaye
Một hành giả già, không làm gì ngoài, ăn, ngủ, và đào thải
Viết bài này để làm sáng rõ vài điều cho Devendra
Một thiện tri thức, mang những phẩm chất tuyệt vời như vầng trăng đang ló rạng.
Nguyện con được trường thọ và thành thục các pháp hành.
Nguyện sự lợi lạc cho con và cho người được tự nhiên thành tựu

Sarva siddhirastu mangalam!

trích trong cuốn “Awakening path of Jamgon Kongtrul”

Chuyển ngữ sang tiếng Việt:  nhóm dịch thư viện Karma Kagyu